محلات قدیمی شهر طرقبه
محلات قدیمی از گذشته های دور بالغ بر سه نوع محله بوده است که این محله ها با محلات فعلی به طور کلی متفاوت بوده و عبارتند از:
1) محله قلعه سرخ
2) محله قلعه پایین
3) محله قلعه حوض
محلات فوق در سه مکان مجزا بوده. قلعه بالا بر مرتفع ترین منطقه طرقبه استوار بوده است که مشرف بر روستای طرقدر فعلی می باشد که آثار آن تا همین چند سال پیش پابرجا بود.
اما دو محل دیگر که در محله سفلای کنونی واقع گردیده بود، قلعه پایین در مدخل ورودی فعلی شهر «خیابان شهید انوری» و قلعه حوض در عیدگاه است که آثار قابل ملاحظه ای از دو قلعه مذکور باقی نمانده است.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
مقر و هسته اولیه شهر طرقبه
تحقیقاتی که در زمینه طرقبه توسط محققین انجام پذیرفته، با توجه به آثار باقی مانده از قلعه های قدیمی که در سه مکان مختلف وجود داشته و آثار یکی از این قلعه ها تا چند وقت پیش پابرجا بوده و متأسفانه به علت توسعه شهر و شهرک سازی از بین رفته، حاکی از این بوده که بی شباهت به کاروانسرای قدیمی نیست. شکل و سیمای این نوع از روستاهای قدیمی، با آنچه که هم اکنون طرقبه می نامیم متفاوت بوده است. بدین صورت که برگرد محوطه مرکزی، اطاقک ها به وسیله در کوچکی که تنها روزنه اطاقک نیز محسوب می گردد با حیاط مرکزی ارتباط می یابد و هر اتاقک محل سکونت یک خانواده بوده است که همگی به صورت مشترک از چاه آب اصطبل و سایر حیوانات موجود در حیاط مرکزی استفاده می کردند.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
حیات وحش طرقبه شاندیز - خزندگان
بر اساس رده بندی جانوران، خزندگان شاخص مورد انتظار حیات وحش منطقه به قرار زیر است:
لاک پشت، مار کبری، مار جعفری، مار افعی معمولی، مارموش، مار دشتی، مارمولک، سمندر، لاسرتای البرز، ارمیاس میانی، آتامای خراسان
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
حیات وحش طرقبه شاندیز - پستانداران
بر اساس رده بندی جانوران، پستانداران شاخص مورد انتظار حیات وحش منطقه به قرار زیر است:
قوچ، راسو، میش، گراز، کفتار، گرگ، شغال، روباه، خرگوش، پایکا، تشی و گورکن.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
حیات وحش طرقبه شاندیز
ما در عصری زندگی می کنیم که پدیده های آفرینش در زمین در اثر هجوم انسان متمدن، سیمای واقعی و بکر خود را با شتاب از دست می دهند و دیگر چهره واقعی طبیعت را جز در مناطق بسیار دور از تمدن و صنعت نمی توان مشاهده کرد.
پایه ریزی علم جدید اکولوژی «ECOLOGY» که به روابط جانداران با یکدیگر و با محیط زندگی شان استوار است باعث شده تا با روش های علمی ثابت نمایند که حیات هر موجود زنده در کره زمین به وسیله رشته هایی پیچیده و حساس با زندگی سایر موجودات و عوامل محیط زیست پیوند خورده است و نابودی هر یک از عوامل موجود در کره زمین، نابودی عوامل دیگر را به دنبال خواهد داشت. در پناهگاه حیات وحش، هدف اصلی، حفاظت و مصونیت بخشیدن به حیات گیاهی و جانوری است.
اگر چه ترکیب جانوری در شهرستان طرقبه شاندیز به دلیل شرایط خاص متنوع به نظر می رسد؛ ولی به دلیل تخریب زیستگاه که در واقع همان رویشگاه طبیعی گیاهان است از این نوع تنوع تا حد زیادی کاسته شده است و این منحصر به این منطقه نمی باشد؛ بلکه در سراسر کشور شاهد آن هستیم.
بر اساس رده بندی جانواران گونه های شاخص مورد انتظار حیات وحش منطقه به قرار زیر است:
پستانداران، پرندگان و خزندگان.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
نقش گونه های گیاهی در زنجیره های غذایی
پوشش گیاهی در تعدیل آب و هوا، تنظیم جریان آب ها، جلوگیری از نیروهای مخرب طبیعت نظیر بادهای سخت و تند و بهمن و سیل حفظ خاک ها در برابر ریزش و فرسایش و ایجاد مناظر زیبا نقش مهمی ایفا می کند.
به عنوان مثال در بارندگی های شدید سرعت جریان آب در سطح خاک در مناطقی که پوشش گیاهی مناسب دارند کمتر می باشد و ریشه های درختان، بوته ها و گیاهان مختلف چون سطحی هستند، ذرات خاک را به یکدیگر پیوستگی داده و از لغزش آن ها جلوگیری می کنند. در نقاطی که پوشش گیاهی از میان رفته فرسایش خاک به خوبی قابل مشاهده است.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
جغرافیای طبیعی شهرستان طرقبه شاندیز - موقعیت، حدود، وسعت
شهرستان طرقبه شاندیز در موقعیت جغرافیایی 59 درجه و 2 دقیقه تا 59 درجه و 36 دقیقه طول جغرافیایی از نصف النهار مبدأ و 36 درجه و 5 دقیقه تا 36 درجه و 32 دقیقه عرض جغرافیایی از خط استوا در شمال شرق کشور ایران و مرکز استان خراسان و غرب و شمال غرب شهرستان مشهد قرار گرفته و و محدود است از شمال به چناران و از جنوب به بخش احمدآباد شهرستان مشهد و بخش زبرخان شهرستان نیشابور و از شرق به بخش مرکزی شهرستان مشهد و از غرب به شهرستان نیشابور.
مساحت شهرستان طرقبه شاندیز حدود 1200 کیلومتر مربع و جمعیت آن در سال 1385، 50665 نفر بوده است. حالت تراکمی آن متوسط و جمعیت نسبی آن 2/31 نفر در هر کیلومتر مربع می باشد.
شهر طرقبه در 59 درجه و 22 دقیقه طول جغرافیایی و 36 درجه و 18 دقیقه عرض جغرافیایی در ارتفاع 1284 متری از سطح دریا قرار گرفته است و شهر شاندیز در 59 درجه و 17 دقیقه طول جغرافیایی و 36 درجه و 23 دقیقه عرض جغرافیایی در ارتفاع 1400 متری از سطح دریا قرار گرفته است.
منبع: کتاب جغرافیای تاریخی شهرستان طرقبه شاندیز / نویسنده: حسین بازوبندی، ستاره بازوبندی، فاطمه بازوبندی، طلعت ارفعی، جواد ارفعی / ناشر: پارند
راهنمای شهرستان طرقبه شاندیز
ناشر: خانه پژوهش
نوبت چاپ: آبان 1386
شابک: 8-55-9969-964-978
رده بندی کنگره: 1389 4آ7ر/2103 DSR
رده بندی دیویی: 955/8228
شماره کتابشناسی: 2182055
مشخصات ظاهری: 152 صفحه – مصور – رنگی
طراح جلد و صفحات: سمیه فرهمند
ویراستار: علیرضا خسروجردی
لیتوگرافی: افق اسکنر
انتخاب عکس و عکاس هنری: مهندس بابک آریانژاد
خوشنویسی روی جلد: امید مقیمی
ناظر چاپ: سعید کریمیان
مدیر اجرایی: لیلی محمودی
روابط عمومی: سمیه ترقی
دیدنی های مشهد و طرقبه شاندیز
نویسنده و محقق: محمدرضا شیخ
ناشر: انتشارات محقق
نوبت چاپ: بهار 1391
شابک: 9-90-8672-964-978
رده بندی کنگره: 9ش83ش/2121 DSR
رده بندی دیویی: 955/822042
شماره کتابشناسی: 683390
مشخصات ظاهری: 280 صفحه – مصور – رنگی
ناظر علمی بخش تاریخی: محمود طغرایی - کارشناس معاونت میراث فرهنگی
تایپ: فاطمه صدری
لیتوگرافی: مشهد اسکنر
صفحه آرا: مهدی مرشدلو